Elke twee weken publiceert The Next Women, in samenwerking met XS4ALL, een interview over de toekomst van het internet en technologie. Nummer vijf in de reeks: Dorien Zandbergen, onderzoeker en docent culturele antropologie aan de Universiteit Leiden.

In 2011 promoveerde ze op een onderzoek naar de culturele geschiedenis van de ‘informatiesamenleving’, zoals die sinds de jaren 60 in de San Francisco Bay Area vorm kreeg in contact tussen ‘hippies’ en ‘hackers’. In haar huidige onderzoek, The Future is Elsewhere, bekijkt ze de verschillende wijzen waarop groepen mensen zich in de Nederlandse samenleving orienteren op de toekomst. Wat zijn de verschillende verhalen, beelden en visies die mensen in het publieke domein maken rondom het breed-gedragen idee dat we een moment van politieke, economische, sociale en technologische ‘crisis’ en ‘transformatie’ doormaken? Hoe hangen die beelden samen met de sociaal-economische achtergrond van die mensen? Met hun technische kennis? Met het medium waarin ze zich uitdrukken? Geloven mensen er nog in dat ze zelf in staat zijn een betere toekomst te realiseren? En wat voor rol speelt technologie in dat geloof?

Wie ben je en wat heb je zakelijk met ‘de toekomst’?

Ik ben onderzoeker en docent culturele antropologie aan de universiteit Leiden. Ik onderzoek hoe verschillende groepen mensen in de Europese en Noord-Amerikaanse samenleving de toekomst voor zich zien en daar uiting aan geven in het heden. Ik ben gepromoveerd op een onderzoek naar de culturele geschiedenis van de informatiesamenleving, zoals dat ontstond in de interactie tussen ‘hippies’ en ‘hackers’ in de San Francisco Bay Area sinds de jaren 60. Met mijn kennis op zak over de ‘toekomsten van het verleden’, kijk ik dus met een vergelijkende blik naar de ‘toekomsten van nu’.

Is technologie belangrijk voor je? Privé en/of zakelijk?

In 1997 belandde ik na een studie biologie te hebben afgebroken bij een bedrijfje dat net was opgericht vanuit een pand aan de Prins Hendrikkade. Een vriend van me woonde in dat pand. Het bedrijfje heette XS4ALL, en ze waren net bezig aan hun verhuizing naar Diemen. Daar zochten ze nog mensen voor op de helpdesk. Een van de sollicitatievragen was hoe ik een bestand van de ene floppydisk op de andere kon zetten. Deze basale kennis was genoeg om aan de slag te gaan, de rest leerde ik al doende op de helpdesk aan de telefoon met systeembeheerders en oude mensen die zich geen raad wisten met deze nieuwe vorm van technologie. Ik was gefascineerd. Niet alleen door mijn eigen vaardigheid om de technologie in de vingers te krijgen en het plezier dat ik beleefde aan het in elkaar zetten van mijn eigen pc. Maar vooral door de scène van mensen waarmee ik werkte en door hoe zij hun rol zagen in de bredere samenleving: dit waren mensen die gegrepen waren door de mogelijkheden van het internet en voor wie die interesse onderdeel was van een veel bredere omarming van nieuwe experimentele dingen die potentieel emancipatoir waren. Die medewerkers van het eerste uur waren vooral een groep vrienden die met elkaar met van alles experimenteerden en niks als zomaar waar aannamen. Ze waren daarnaast ook erg lief en tolerant tov elkaars “gektes”. Ook de klant werd echt op handen gedragen: iedereen moest gewoon op het net, en eigenlijk moest iedere klant zo goed geholpen worden dat hij/zij het daarna zelf kon, het deed er niet toe hoeveel tijd dat kostte. Op die manier raakte mijn eerste echte ervaring met computers en het internet verweven met mijn ervaring van een bepaalde ethos waarbij openheid, creativiteit, experimenteren, tolerantie en vooral scepsis tov alles dat anderen voor je bedenken, voorop stonden.

Op dit moment kijk ik met wat meer afstand en met een meer bewust kritische blik naar de wijze waarop onze ‘informatiesamenleving’ zich aan het vormen is. Dat aanvankelijke optimisme, wat is daar eigenlijk het resultaat van geweest? Wat voor onvoorziene gevolgen heeft de massale omarming van informatietechnologie gehad? En hoe kon het nou gebeuren dat diegenen die zo enthousiast waren over de emancipatoire effecten van informatietechnologie, zich nu gevangen zien in een wereld waarin slechts een paar grote bedrijven het monopolie hebben gekregen over het dataverkeer, en daar ook de inhoud en architectuur op belangrijke manier van bepalen?  Na mijn periode bij XS4ALL ben ik dus als antropoloog begonnen met het stellen van dit soort vragen. En ik ben nog steeds absoluut gefascineerd door de cultuur van “de informatiesamenleving”. Dan heb ik het niet alleen over de technologische gadgets, maar ook over politieke structuren, ideeën die we hebben over burgerschap, eigendom, waarde, sociale verbanden, uitsluitingsprocessen etc.

In mijn werk, dat zich nu afspeelt op het raakvlak tussen de academische, creatieve en de corporate wereld, wil ik blijven proberen om meer te begrijpen over onze informatiesamenleving, en te discussiëren over hoe we als mensen op een humane, sociale, bedachtzame manier kunnen leven met en temidden van technologieën waar we de werking vaak niet van begrijpen, en die ons afhankelijk maken van entiteiten die we niet altijd vertrouwen.

Wat zou je in  de toekomst veranderd zien?

Ik zou graag zien dat we met z’n allen stoppen om de hele evolutie van de mensheid af te meten aan onze high-tech gadgets. Ik zou willen zien dat we met zijn allen meer inzien dat het er in de toekomst in de eerste plaats om gaat dat we empathie cultiveren voor elkaar en voor onze omgeving. Daar is niet altijd hig-tech voor nodig, maar ook onderwijs, low-tech werk, literatuur, kunst, politieke participatie etc. Ik zou graag zien dat werk in de low-tech sector evenveel status zou krijgen (en dus evenveel betaald) als werk in de high-tech sector, en verzorgende banen en onderwijsbanen zouden evenveel gewaardeerd moeten worden als banen in de high-tech sector. Alleen op die manier creëer je de voorwaarden voor gelijkwaardige partnerschappen in de samenleving, waarbij informatie technologieen ten dienste staan van menselijke waarden (whatever that may be) en andersom. Ook zou ik heel graag zien dat mensen veel meer begrip krijgen van de technologieën waarmee ze werken: waar komen de grondstoffen waar ze mee gemaakt worden eigenlijk vandaan? Onder wat voor omstandigheden worden ze in elkaar gezet? Wat gebeurt er met ze nadat je ze weggooit, en wat voor invloed kun je als consument hebben op deze keten? Wie heeft de transatlantische kabels eigenlijk in handen en wie bepaalt welke routes onze data eigenlijk volgt? Wat gebeurt er met die data onderweg? En hoe overleven we eigenlijk met elkaar als we al die informatietechnologie niet meer hebben? Ik vind dat we nu informatietechnologie teveel beschouwen als een natuurlijk gegeven, dat we het misschien iets teveel ‘for granted’ nemen.

Wat is voor jou de belangrijkste maatschappelijke ontwikkeling die technologie heeft veroorzaakt?

Vooral bij technologie zijn we inderdaad geneigd om het te zien als aanjager van verandering en vernieuwing, maar er is heel veel aan technologie dat eigenlijk erg conservatief is. Bijvoorbeeld, in de manier waarop informatietechnologie wordt toegepast zetten bepaalde eeuwenoude structuren zich voort: zoals de neiging van mensen om anderen te willen overheersen door middel van de monopolie op informatie en kennis waar ook die anderen van afhankelijk zijn. Dat is precies het mechanisme waar Google haar enorme economische en politieke machtspositie mee heeft verworven, maar dat is wat anders dan te zeggen dat Google dat mechanisme heeft veroorzaakt. Ook is het al van alle tijden dat macht niet altijd zichtbaar is, maar het meest effect heeft als ze juist onzichtbaar is: datzelfde principe geldt voor al die onzichtbare sensor en ‘tracking’ technologieën waarmee we omgeven zijn.

Wat ik bedoel te zeggen is dat je soms voorzichtig moet zijn in het veronderstellen dat ‘technologie’ iets heeft veroorzaakt, maar dat veranderingen altijd ontstaan als samenhang van allerlei factoren waarbij vaak ook eeuwenoude culturele patronen een rol spelen.

Dat gezegd hebbende speelt het internet, en vooral alle communicatievormen die daarmee samenhangen, uiteraard een hele grote rol in de manier waarop veel mensen werken, de nabijheid van mensen ver weg kunnen ervaren, de wijze waarop we aan ons nieuws en literatuur kunnen komen, etc. Maar ook die veranderingen zijn nog altijd veelal ingebed in bestaande bedrijfsstructuren, verdienmodellen, en sociaal-economische verschillen tussen mensen. Ik ben op dit moment vooral erg benieuwd wat er gebeurt op al die vlakken van ons sociale leven met de komst van het zogenaamde ‘Internet of Things’ – waarbij “intelligente” technologie meer en meer onderdeel wordt van de publieke ruimte.

Supersnel internet? Heb je futuristische gedachten die je kunt delen?

Als dat samengaat met snelle wireless verbindingen, en met betere en goedkope toegankelijkheid van wireless netwerken voor mobiele devices, en met betere mogelijkheden voor individuen om hun eigen data op veilige manier zelf te beheren, dan kan er echt iets veranderen. Dan zou heel snel internet, toegankelijk voor individuen, een goede tegenhanger kunnen zijn voor het ‘internet of things’ zoals dat nu door overheden en grote bedrijven wordt gebruikt om enorme databases aan te leggen met daarin elke scheet die we als burger-consument laten.

Als ook individuen toegang hebben tot snel internet, en als die andere randvoorwaarden ook zijn vervuld, zou je je een toekomst kunnen voorstellen waarin de rollen ook omgedraaid kunnen worden: waarbij ook individuen of kleine groepen mensen bedrijven, overheidsdiensten of producten in real-time kunnen volgen.

Ze zouden bijvoorbeeld de beloften van politici in real-time kunnen checken met hun daadwerkelijke daden; of in real-time de effecten kunnen meten van de snelheidsverhoging op de ring, voor de kwaliteit van lucht (uiteraard zijn hier allerlei projecten al voor in ontwikkeling). Dus in de context van andere democratiserende ontwikkelingen zou ook supersnel internet iets mooi in kunnen houden. Zonder die context, echter, zou supersnel internet op z’n hoogst betekenen dat bedrijven, overheden etc. nog sneller grip op mensen kunnen krijgen, of dat mensen nog sneller met elkaar kunnen communiceren, nog grotere bestanden kunnen uploaden, nog meer kunnen live-streamen, kortom, meer van hetzelfde, maar dan sneller.

Wat heb je geleerd van je mede-denktank leden? Welk idee/opmerking was opmerkelijk?

Sinds mijn onderzoek in Californië kijk ik met een speciale interesse naar trendwatchers en futuristen en ook naar de culturele rol van dit soort denktanks.

Wat ik opvallend vind, ook dit keer in deze denktank, is het optimisme voor de technologische toekomst, en de consensus over wat die technologische toekomst inhoudt (supersnel internet, Internet of Things, etc.). Gezien de huidige omstandigheden in de wereld zijn er zoveel andere, nogal negatieve en realistische toekomstscenario’s te bedenken – waarin bijvoorbeeld de energievoorraad te snel opraakt en we helemaal niet meer kunnen voorzien in de de nu steeds groter groeiende data-behoefte. Gezien deze realiteit, denk ik dat  toekomstdenken niet zozeer te maken heeft met het voorspellen van de toekomst, maar vooral met het creëren van voorwaarden om bepaalde toekomstbeelden meer aandacht te geven dan anderen, waardoor de kans vergroot dat ze werkelijkheid worden.

Eerder in de reeks:

1.: Xs4All & TheNextWomen interview: Peter Foppen

2.: Xs4All & TheNextWomen interview: Alexandra Wiegman

3.: Xs4All&TheNextWomen interview: Paul Iske

4.:Xs4All&TheNextWomen interview: Lieke Lamb

Elke twee weken publiceert The Next Women, in samenwerking met XS4ALL, een interview over de toekomst van het internet en technologie.Vierde in de reeks is trendwatcher Lieke Lamb: samen met haar man Richard Lamb vormt zij hét trendwatchers-duo van Nederland. Vanuit Bureau Trendwatcher.com verzorgen zij dagelijks trend-presentaties en brainstormsessies. Wekelijks geven zij op BNR Nieuwsradio hun TrendsVerwachting. Onlangs verscheen bij SDU hun trendboek ´Your Future!´, het trendwatchers-handboek.

Wie ben je en wat heb je zakelijk met ‘de toekomst’

Sinds 1993 verzorg ik als trendwatcher toekomstgerichte lezingen. Daarnaast ben ik columniste, onder andere voor Libelle. Ik houd mij bezig met de veranderingen in de maatschappij en de invloed daarvan op de verschillende branches. Ik begeleid allerlei soorten bedrijven en overheden met de vertaling van trends naar innovatie(processen). Bij BNR Nieuwsradio geef ik wekelijk m’n TrendsVerwachting. De trends lopen uiteen van technologie, economie, lifestyle, retail, e-commerce en consumenten tot heel specifieke trends rond de feminisering van de maatschappij. Ik spreek ook regelmatig over de rolverdeling tussen vrouwen en mannen, nu en in de toekomst. Als moeder van vier kinderen ben ik natuurlijk ook ervaringsdeskundige en uiteraard doorlopend op zoek naar de optimale Work-Life Balance. In het verlengde daarvan heb ik ook de website www.BalanceBabes.com opgericht en ben ik hoofdredacteur van www.Mama.nl.

Is technologie belangrijk voor je? Prive en/of zakelijk?

Zowel zakelijk als privé is technologie extreem belangrijk geworden in de loop der jaren. Als ik vakantie boek zijn de beschikbaarheid van WiFi en een zwembad de belangrijkste voorwaarden. In die volgorde trouwens

Vanwege de trendpresentaties in het land ben ik natuurlijk veel onderweg en het toonbeeld van de Digital Native. Als digitale nomade sleep ik momenteel drie smartphones met mij mee (Apple; Samsung en Nokia). Daarnaast twee tablets, een iPad en een Galaxy Tab. Twee high-end Acer laptops voor het draaien van extreem zware powerpoints complementeren de boel.

Naast het feit dat het hebben ervan noodzakelijk kwaad vind ik ook de invloed van technologie op de maatschappij leuk om te volgen.

Wat zou je in  de toekomst veranderd zien?

Ik kan niet wachten op de doorbraak van nano-technogie. Nadat we een paar jaar de  de 3D-printer hebben gebruikt krijgen we hoogstwaarschijnlijk de Nano-assemblers op ons bureau. Daarmee zullen we op atomair niveau zelf vloeistoffen; producten en gassen kunnen produceren. Denk bijvoorbeeld aan een spray die je kleding zo glad maakt dat er zelfs geen honingdruppel op blijft plakken. Nano-technologie zal ongekende mogelijkheden met zich meebrengen. Zo enthousiast als ik ben, ben ik al ben ik even huiverig voor alle negatieve aspecten ervan.

Wat is voor jou de belangrijkste maatschappelijke ontwikkeling die technologie heeftveroorzaakt?

Technologie is de sleutel tot nieuwe maatschappelijke ontwikkelingen. Denk alleen maar eens aan wat de boekdrukkunst destijds heeft veroorzaakt. In de jaren ’90 heeft het internet tot een gelijksoortige verandering geleid. We kennen hierdoor een hoge graad van transparantie waardoor het bedrijfsleven en de overheden scherp gehouden worden. De opkomst van social media als Facebook en Twitter gaven ons de mogelijkheid om voortaan razendsnel de kennis van anderen aan te spreken, zonder tussenkomst van een bedrijf. We realiseren ons nu nog te weinig hoe belangrijk die stap is geweest. Tevens heeft het internet bijgedragen tot een nieuwe soort golf van emancipatie van vrouwen.

Supersnel internet? Heb je futuristische gedachten die je kunt delen?

Supersnel internet, vast en mobiel zal de komende jaren hard nodig zijn, alleen al vanwege ‘the internet-of-things’ dat voor de deur staat. Vrijwel alle objecten om ons heen zullen voorzien worden van minuscule sensoren; actoren en een draadloos gegevens uitwisselen met andere objecten in hun omgeving. Denk bijvoorbeeld aan een e-spijkerbroek die aan de fabrikant doorgeeft dat de broek tot op de draad versleten is en het hoog tijd voor een nieuw exemplaar is. Ook kan de persoon die de broek draagt gewaarschuwd worden als er te veel fijnstof in de lucht zit.

Vast staat dat the internet-of-things voor BigData gaat zorgen en dus een heleboel extra internet traffic en dan heb ik het nog niet eens over de Virtual Windows, de op ramen lijkende verticale LCD-schermen waarvan we er een paar in onze huiskamer hangen. Naar wens kijken we in 3D uit over het San Marco plein in Venetië of wanen we ons in een berghut van Yosemite National Park in Californië.

Wat heb je geleerd van je mede-denktank leden? Welk idee/opmerking was opmerkelijk?

Ik heb ervaren hoe belangrijk het is om professionals met verschillende disciplines bij elkaar te zetten. Dat geeft een mooi breed palet aan inzichten. Er worden geen platgetreden paden bewandeld. Diversiteit op alle vlakken is trouwens erg belangrijk.

Lieke Lamb, www.Trendwatcher.com , www.BalanceBabes.com

Eerder in de reeks:

Eerste Xs4All & TheNextWomen interview: Peter Foppen

Tweede Xs4All & TheNextWomen interview: Alexandra Wiegman

Derde Xs4All&TheNextWomen interview: Paul Iske

Elke twee weken publiceert The Next Women, in samenwerking met XS4ALL, een interview over de toekomst van het internet en technologie. Derde in de reeks, Paul Iske: professort Open Innovatie en Business Venturing aan de Universiteit Maastricht en Chief Dialogues Officer bij ABN AMRO Bank.

Wie ben je en wat heb je zakelijk met ‘de toekomst?

Ik ben Paul Iske, professor Open Innovatie en Business Venturing aan de Universiteit Maastricht en Chief Dialogues Officer bij ABN AMRO Bank. In een vroeger leven ben ik gepromoveerd als theoretisch natuurkundige. In die tijd heb ik mijn plezier in conceptueel denken verder ontwikkeld. Ik houd veel van (onverwachte) combinaties. Heb zelf ook wel een mix van schijnbare tegenstrijdige eigenschappen: Ik ben voortdurend bezig met concepten voor de toekomst, maar aan de andere kant heb ik net als ieder ander mijn conservatieve kanten. Zo ben ik een liefhebber van de Noorwegen, onder meer vanwege het feit dat de Noorse bergen en fjorden eigenlijk altijd dezelfde rust en schoonheid uitstralen. Ik zie geen verschil met mijn eerste bezoek van ruim 30 jaar geleden. ‘t Is wel handig dat ik nu mijn GPS-programma op de iPhone kan gebruiken, dat wel.. Ik ben op zoek naar verschillende vormen van waardecreatie, niet alleen financieel, en doe dat het liefst in combinatie met andere partijen. Combinatorische Innovatie noem ik dat. Dit was ook het thema van mijn inauguratie.

Is technologie belangrijk voor je? Prive en/of zakelijk?

Ik ben wel een gadget-man. Wil ook alle nieuwe snufjes als eerste hebben. Dat kost ook wel eens veel tijd (en geld). De early adaptor, of lead-user innovator, heeft dan wel het plezier om als eerste met de nieuwste technologie om te gaan, maar dat is dan wel inclusief alle kinderziektes. Ik heb het gevoel dat we in een doorbraak-periode leven. Later zal m.i. Gesproken worden over de grote transitie tussen 1950 en 2050, hoewel de aanzet natuurlijk in het begin van de 20e is gegeven door onder ander andere grote doorbraken in de wetenschap.

Wat zou je in  de toekomst veranderd zien?

Minder geïnstitutionaliseerde domheid: ik denk dat veel conflicten en problemen veroorzaakt worden door het feit dat grote groepen mensen onwetend worden gehouden en afgesloten van de ontwikkelingen die we op wetenschappelijk gebied aan het meemaken zijn.

Het goede nieuws is dat ik geloof dat dit geen houdbare situatie is en dat mensen steeds meer hun intelligentie kunnen koppelen met informatie en op die manier zullen samenwerken om de aarde beter en langer bewoonbaar te houden.

Wat is voor jou de belangrijkste maatschappelijke ontwikkeling die technologie heeft veroorzaakt?

Technologie heeft een aantal fase-overgangen veroorzaakt waardoor nieuwe concepten die eerst in theorie denkbaar waren, nu ook werkelijkheid kunnen worden. Kleine organisaties kunnen wereldspelers worden, mensen kunnen experts worden zonder afhankelijk te zijn van toegang tot onderwijs, nieuwe mogelijkheden binnen de geneeskunde worden in rap tempo ontwikkeld.

Wat mij tot nu toe heeft verbaasd is dat de toegenomen technologische ondersteuning niet heeft geleid tot vermindering van werkdruk, maar alleen tot verhoging van productiviteit. Heft iets te maken met de zucht naar meer, vrees ik. Altijd maar dat woord: groei (en dan vooral economisch).

Supersnel internet? Heb je futuristische gedachten die je kunt delen?

Met supersnel internet zullen een aantal paradigma’s kunnen verschuiven en nieuwe ontwikkelingen worden gerealiseerd. In eerste instantie denk ik dan aan de gezondheidszorg, maar op langere termijn zie ik vooral spectaculaire ontwikkelingen op het gebied van gekoppelde intelligentie. Dat zie je nu al een beetje in rudimentaire vorm bij crowd-sourcing. Bijna twintig jaar gelden heb ik al met een collega een soort van kennis-gouden-gids bedacht voor Shell. Maar dat was te vroeg (en je weet: te vroeg is ook niet op tijd). Nu zien we dat we echt nieuwe mogelijkheden krijgen die veel verder reiken dan zo’n smoelenboekje.

Jij zit in een denktank van Xs4all? Wat heb je geleerd van je mede-denktank leden? Welk idee/opmerking was opmerkelijk?

De diversiteit in de denktank is aantrekkelijk. Ieder heeft een heel interessante achtergrond en kijkt vanuit een ander perspectief naar het thema Snel Internet. Dat is leuk en leerzaam en ik hoop dat de discussies nog veel verder zullen gaan. Ik doe graag mee!

Eerder in de reeks:

Eerste Xs4All & TheNextWomen interview: Peter Foppen

Tweede Xs4All & TheNextWomen interview: Alexandra Wiegman

Elke twee weken publiceert The Next Women, in samenwerking met XS4ALL, een interview over de toekomst van het internet en technologie. Tweede in de reeks, Andrea Wiegman: oprichter van het trend en forecast platform Second Sight.

Andrea Wiegman is oprichter van het trend en forecast platform Second Sight. Second Sight wordt nationaal en internationaal gezien als belangrijke trendportal waar diverse forecasters, futuristen, trendwatchers en andere visionairs hun bijdragen aan leveren.

Second Sight Magazine verschijnt eens per kwartaal en daarnaast organiseert Second Sight events, bijeenkomsten en cursussen rondom trend forecasting.

Als hoofd redacteur en netwerk expert doet Andrea continu onderzoek naar de tijdgeest en trends. Ze wordt regelmatig gevraagd om presentaties te geven in het bedrijfsleven. In het binnen- en buitenland.

Andrea heeft geschiedenis gestudeerd aan de Universiteit van Amsterdam en een master opleiding Fashion, Design en Strategy aan de Hogeschool voor de Kunsten in Arnhem gevolgd.

Andrea woont midden in Amsterdam, samen met haar man en 2 zoontjes van 7 en 3.

Foto: Inga Powilleit

Wie ben je en wat heb je zakelijk met ‘de toekomst?

Ik heb het trend platform Second Sight opgezet waar allerlei mensen die hun professie van toekomstonderzoek hebben gemaakt hun bevindingen of visies op de toekomst kunnen delen. Enerzijds heb je de trendforecasters en de futuristen, anderzijds de gebruikers van trendinformatie:  ondernemers, strategen of creatieven, ontwikkelaars of decission makers in het bedrijfsleven die visies op de toekomst gebruiken ter inspiratie of om een toekomstgerichte strategie te implementeren.

Ik doe dit sinds 1997 en zelf houd ik me ook al jaren bezig met onderzoek en trend forecasting. Bij Second Sight maken we een kwartaaluitgave in print over trends en forecasts. Ik houd me met een klein team continu bezig met belangrijke thema’s voor de toekomst.

Is technologie belangrijk voor je? Prive en/of zakelijk?

Zeker, zakelijk van levensbelang, privé kan ik ook niet meer zonder. Technologie is overal volgens mij.

Wat zou je in  de toekomst veranderd zien?

Ik ben in principe voorstander van open data en transparantie, maar daar moet wel met beleid aan gewerkt worden. En met mensen die het begrijpen, inzicht hebben en het best met de wereld voor hebben. De inhoud mag voor mij belangrijker worden en meer status krijgen. Als het goed is gebeurt dat automatisch nu.

Wat is voor jou de belangrijkste maatschappelijke ontwikkeling die technologie heeft veroorzaakt?

Oeps zoveel… het heeft impact op ons hele leven, van gezondheidszorg tot transport, alles is technologie en dat heeft tot openheid en democratisering geleid.

Jij zit in een denktank van Xs4all? Wat heb je geleerd van je mede-denktank leden? Welk idee/opmerking was opmerkelijk?

Tuurlijk alles over het internet. Producten. Je kunt het zo gek niet bedenken!

Het alleropvallendst en meest inspirerend in de denktank vond ik dat iedereen weet dat het snelle internet (via glasvezel) er aan komt, of al klaar ligt. De mogelijkheden zijn enorm. En ieder weet op zijn eigen specifieke terrein hoe dit de wereld zal doen veranderen. Erg leuk!

Andrea Wiegman, http://www.secondsight.nl

Eerder in de reeks:

Eerste Xs4All & TheNextWomen interview: Peter Foppen

Elke twee weken publiceert The Next Women, in samenwerking met XS4ALL, een interview reeks over de toekomst van het internet en technologie. Eerste in de reeks, Peter Foppen; distributeur van Cisco computernetwerk apparatuur.

Wie ben je? En hoe lang heb je al interesse in technologie?

Ik ben Peter Foppen, 31 jaar. Geboren en getogen in Harderwijk. Op de basisschool heb ik destijds de derde plaats gewonnen met een Lego-bouwwedstrijd.

Mijn ouders dreef ik vaak tot waanzin, omdat elektronische spullen door mij stelselmatig en grondig gesloopt werden.

Op mij 12e kreeg ik mijn eerste computer: een 386SX met een 40MB harde schijf en één van de eerste CD-ROM spelers. (Dit was in de tijd dat Phillips nog computers maakte.) De multimediale zoogdieren encyclopedie, die je met de CD speler kon afspelen was destijds revolutionair. (Hoewel de video’s meer op een snel afspelende diavoorstelling leken.) Na het VBO, MBO heb ik gestudeerd aan de Hogeschool van Utrecht. Mijn opleidingen waren eigenlijk altijd in de richting elektrotechniek, elektronica en datacommunicatie. Denk daarbij aan het communiceren met een oude telexmachine en kortegolfzender met Spanje (een soort chatten, voordat instant messaging was uitgevonden) en het bouwen van kleine zenders om robots aan te sturen.

Sinds 2000 ben ik ook actief lid van Tweakers.net. (Wat een eeuwigheid is in ICT begrippen.) Tweakers.net is een ICT en Technologie website. Achter de nieuwssite is een populair forum en de website wordt door veel IT Professionals bezocht.

In mijn vrije tijd mag ik graag sleutelen aan computers en mag ik graag fotograferen. Hierbij heb ik me gespecialiseerd in het schieten van lang gerekte panorama foto’s. Verder heb ik een zwak voor alles wat vliegt en vaart. In het verleden heb ik regelmatig in kleinere vliegtuigen, zweefvliegtuigen, helikopters en luchtballonnen gevlogen. Het halen van het sportvliegbrevet staat dan ook op m’n todo-lijst.

Wat heb je zakelijk met  technologie en ‘de toekomst’?

Op het HBO werd datacommunicatie gegeven met behulp van lesstof van Cisco. Cisco is een belangrijke leverancier van computernetwerk apparatuur. Na het HBO ben ik gaan werken bij Comstor. Comstor is een wereldwijde distributeur van Cisco. In mijn werk begeleid ik resellers van Cisco op technisch gebiedt. Dit zijn alle ICT bedrijven die Cisco apparatuur mogen verkopen; ZZP-ers, ICT resellers, Internet Service Providers en Application Service Providers.

Daarnaast geef ik regelmatig presentaties, product trainingen en certificeringstrainingen om het kennisniveau en partner status van klanten te verhogen.

Om mijn eigen kennis bij te houden bezoek ik vaak seminars en online update trainingen. Daarnaast heb ik een aantal IT certificeringen op het gebiedt van networking, storage en network security. In mijn werk adviseer ik, op technisch vlak, ICT bedrijven over computernetwerken. Dit kunnen kleine zelfstandigen zijn, maar bijvoorbeeld ook de grootste internet provider van Nederland.

Ik werk bij Comstor, een distributeur van Cisco computernetwerk apparatuur. Mijn werkvlak is hierbij erg breed: vaste “wired-“ en wireless netwerken, maar denk ook bijvoorbeeld aan videoconferencing en datacenters. Vaak gaat het om kantoorautomatisering waarbij een bedrijf of instelling hun bedrijfsnetwerk wil vervangen, maar je kan ook denken aan een bekend radiostation of snelwegen en tunnels. ( Het netwerk voor de aansturing van signaleringsborden boven de weg. )

De vreemdste vraag die ik ooit kreeg was: “Ik wil graag internet aanbieden in een vliegtuig. Wat heb ik nodig? (Behalve een lange kabel…)” Deze vraag kwam van een provider van satelliet verbindingen en dus heb ik hier serieus naar gekeken.

Zodra mensen of apparaten via spraak, video of data digitaal met elkaar communiceren, heeft het mijn belangstelling.

Van mijn klanten hoor ik liever niet dat er nieuwe producten of diensten zijn. Vandaar dat ik een redelijk deel van mijn tijd besteed om up-to-date te blijven. Zodoende weet ik redelijk goed wat er te koop is en wat de nieuwste technieken zijn. Omdat ik enige tijd in deze rol zit, kan ik ook vrij goed inschatten in welke richting de ICT markt zich beweegt. Daarnaast ben ik een vaste bezoeker van de ICT en technologie-site Tweakers.net. Dit gebruik ik ook om up-to-date te blijven, maar dan op een veel breder technologisch vlak. (En niet alleen specifiek computernetwerken.)

Is technologie belangrijk voor je? Prive en/of zakelijk?

Tijdens mijn jeugd speelde ik graag met Lego en eigenlijk doe ik dat nu nog steeds: Alleen de Lego-steentjes zijn nu netwerkcomponenten geworden waar ik oplossingen mee bouw.

In het verleden repareerde ik regelmatig computers van familieleden, vrienden en kennissen. (Iedereen heeft zijn of haar technische Guru nodig…) Maar met dat ik ging werken, ben ik hiermee gestopt: Het nam teveel van mij vrije tijd in beslag. Bovendien ben ik zakelijk al veel met techniek bezig. Hiervoor in de plaats ben ik gaan fotograferen. De PC, iPad en Smartphone gebruik ik nu vooral als middel. (Bijvoorbeeld voor het bewerken van m’n geschoten foto’s tot langgerekte panoramafoto’s. ) Maar een nieuwe computer sleutel ik nog steeds uit losse onderdelen, zelf in elkaar. En van het voorafgaande vergelijken van de verschillende specificaties, maak ik nog altijd een klein studie-project.

Wat is voor jou de belangrijkste maatschappelijke ontwikkeling die technologie heeft veroorzaakt?

Ik denk dat je de vraag moet omdraaien: Welke maatschappelijke ontwikkelingen hebben technologische vooruitgang veroorzaakt?

Als je in de geschiedenis gaat graven, dan zie je dat oorlog vaak grote technologische vooruitgang heeft veroorzaakt. Dit komt omdat door oorlog veel resources, zoals geld en mankracht beschikbaar komen. Zo heeft de Tweede Wereldoorlog ons niet alleen veel ellende gebracht, maar ook de straalmotor. Hierdoor werd vliegen goedkoper, betaalbaar voor de gewone man/vrouw en is de wereld een groot dorp geworden.

De Koude Oorlog is een enorme boost geweest voor de ruimtevaart. Het GPS systeem wat bestaat uit een groot aantal satellieten werd oorspronkelijk door de Amerikanen ontwikkeld, zodat troepen in het slagveld eenvoudig konden navigeren. Iedereen herinnerd zich nog wel de verslaggeving van CNN tijdens de Golfoorlog over hoe GPS kruisraketten naar hun doel leiden. Tegenwoordig vinden we GPS in Smartphones, TomTom’s en wordt het uitgebreid gebruikt in de scheepvaart, luchtvaart en wegtransport: We kunnen niet meer verdwalen en we weten exact wanneer een pakketje wordt bezorgt. Andere voorbeelden zijn bijvoorbeeld het gebruik van satellieten voor communicatie en weersverwachting / klimaatonderzoek.

Het Internet heeft zijn oorsprong in een militair computernetwerk. (ARPANET) Het idee was dat supercomputers onderling “losjes” gekoppeld werden, zonder bovenliggende hiërarchie. Mocht bij een nucleaire aanval één of meer supercomputers uitvallen, dan konden de overige computers gewoon door blijven draaien. Later zijn aan dit netwerk universiteiten toegevoegd en hierna de eerste service providers die internet aan het gewone publiek aanboden. (Waarbij XS4All in Nederland de eerste was.)

Wat zou je in  de toekomst veranderd zien?

Graag zou ik willen zien dat oorlog, of oorlogsdreiging, niet de reden hoeft te zijn voor grote technologische ontwikkelingen. Een mooi voorbeeld hiervan vind ik de Large Hadron Collider. Dit is een deeltjesversneller waarmee men natuurkundig onderzoek doet aan elementaire deeltjes. De bouw van deze deeltjesversneller heeft 8 jaar geduurd en heeft 6 miljard Euro gekost. Recent heeft men hiermee het bestaan van het Higgs-deeltje aangetoond, maar verder onderzoek moet meer uitsluitsel geven. Het Higgs-deeltje geeft andere elementaire deeltjes hun massa.

115 jaar geleden werd door J. J. Thomson het elektron ontdekt. Een wereld zonder elektriciteit kunnen we ons eigenlijk niet meer voorstellen. 6 Miljard Euro voor een deeltjesversneller is een hoop geld, maar misschien hebben we over 115 jaar een anti-zwaartekracht machine, waarmee we eenvoudig naar andere sterrenstelsels kunnen reizen. Wie weet…

Een ander voorbeeld is de ruimtereis van André Kuipers naar het ISS. (Het International Space Station.) Naast een hoop andere experimenten, heeft hij bijvoorbeeld nuttig onderzoek gedaan naar botontkalking. Daarnaast is André denk ik een belangrijk voorbeeld voor jongeren die iets met techniek willen gaan doen. (Zoals Chriet Titulaer en Wubbo Ockels dat voor mij waren.) Ruimtevaart kost ontzettend veel geld en de grootste verdienste van de ruimtevaart is misschien nog wel, dat landen voor een groot project als het ISS en de Large Hadron Collider moeten samenwerken.

Supersnel internet? Heb je futuristische gedachten die je kunt delen?

We gaan steeds meer met video doen. Denk daarbij niet alleen aan het consumeren van video, zoals met Video on demand diensten en Youtube, maar ook aan actief zelf beelden verzenden. Voorheen was videoconferencing beperkt tot een beeldgrootte van postzegelformaat. Met de huidige Smart TV’s en tablets kan je een videoconferencing sessie starten met een hoge kwaliteit.

Videoconferencing is ook veel makkelijker in het gebruik geworden: Mijn nichtje van 4 kan zelf via een iPad en Skype videobellen met Oma.

Tommy Hilfiger gebruikt videoconferencing voor hun productontwikkeling in een “virtual fitting room.” Het scheelt niet alleen veel tijd in de ontwikkeling van kleding, maar men hoeft ook minder te vliegen tussen de verschillende design centra. Bovendien kan een heel design team meekijken. Voorheen vloog je naar naar een andere vestiging van het bedrijf waar je werkt en had je een duidelijke agenda die afgewerkt moest worden. Met video conferencing kan je meer ad-hoc vergaderingen plannen. Een multinational kan de beste mensen binnen of buiten het bedrijf in een virtueel team laten samenwerken. Dit is mogelijk op wereldschaal, maar ook binnen Nederland. (Groningen – Maastricht is toch 2x 3,5 uur reistijd.) Dit is slechts één toepassing van video, maar je kan ook toepassingen bedenken in het onderwijs en de zorg.

Een andere interessante ontwikkeling is Project Glass van Google. Hierbij wordt er informatie op het oog geprojecteerd van de drager. Je kan dan denken aan het versturen van voicemails en het houden van videochats, maar ook aan het projecteren van route-informatie in het OV, in de auto, of gewoon lopend op straat. Het houden van videochats is een andere ervaring van wat we nu hebben, want je kan met deze bril dingen delen met anderen, zoals je dat zelf op dat moment ziet.

Je kan ook denken aan het automatisch herkennen van dingen of personen. Je zit in een meeting of je loopt op straat en je hebt meteen de belangrijkste informatie van die persoon waarmee je praat bij de hand. Deze informatie is afhankelijk van wat die persoon van zichzelf beschikbaar heeft gesteld in zijn of haar Facebook en Linkedin profiel. Momenteel maakt Google’s Project Glass gebruik van 2D plaatjes, videobeelden en geluid, maar naarmate techniek verder gaat kan je ook denken aan 3D hologrammen, surround sound en misschien zelfs geuren.

Google’s Project Glass integreert de fysieke wereld om je heen en de virtuele wereld online met je eigen gedachten en hoe je de wereld ziet. In het begin zullen mensen zo’n bril vreemd vinden, maar dat vonden we van de eerste mobiele telefoons ook. (Type: koelkast.) Een volgende stap is een chip die direct in onze hersenen wordt geïmplanteerd. Het is een logische stap in evolutie, waarbij we zelf evolutie een handje helpen. Een enkele enkele mier stelt niet zoveel voor, maar een mierenkolonie kan bergen verzetten.

Supersnel toegang tot het Internet is nodig, niet alleen voor het consumeren van al deze informatie, maar ook voor het delen ervan. Bovendien moet Internet-toegang niet alleen snel zijn, maar ook stabiel en altijd aanwezig: het moet vanzelfsprekender zijn dan water uit de kraan. Want voor water moet je naar de kraan lopen, voor Internet-toegang hoeft dat niet.

Jij zit in een denktank van Xs4all? Wat heb je geleerd van je mede-denktank leden? Welk idee/opmerking was opmerkelijk?

De denktank leden hadden allemaal verschillende achtergronden en van de denktankleden had ik, denk ik, de meeste technische bagage. Meestal werk ik met mensen die min-of-meer een technische achtergrond hebben. Het was mooi om te zien dat deze verschillende achtergronden, verschillende denkrichtingen opleverde. Niet alleen voor de korte termijn, maar ook voor de toekomst over bijvoorbeeld 50 of 100 jaar. Je kan bijvoorbeeld denken aan het printen van producten en welke invloed dit zal hebben op winkels en webshops en het algemene straatbeeld.

We kunnen steeds meer dingen online bestellen, maar sommige dingen wil je toch uitproberen en voelen. Daarom zullen winkels meer een functie krijgen van een showroom.

Dat je in de toekomst dingen kan printen, betekent dat we niet meer gaan betalen voor het bezit van een product, maar voor het ontwerp ervan. (Zoals de MP3 op iTunes en streaming muziekdiensten zoals Spotify de fysieke audio CD hebben verdrongen.) Muziek is de dienst en in welke vorm die verschijnt is niet belangrijk.

We hebben Twitter, Facebook, Google+, Linkedin, etc, die we moeten bijhouden en waar we informatie over onszelf hebben staan. We hebben ook nagedacht over onze digitale identiteit die we voor al deze social media kunnen gebruiken. Deze digitale identiteit beheert de informatie die we op verschillende social media hebben geplaatst, maar filtert ook welke informatie we belangrijk vinden.

Een belangrijke opmerking was dat er steeds meer ZZP-ers op de arbeidsmarkt zijn. Vrouwen en ouderen hebben hier een steeds belangrijker aandeel in. Mensen willen hun taak zo goed mogelijk uitvoeren en willen niet met techniek bezig zijn. Nieuwe producten of diensten moeten eenvoudig en intuïtief te gebruiken zijn willen ze in de toekomst succesvol zijn. (Zoals mijn nichtje van vier die Skyped met Oma.) Dit verklaart ook voor een groot deel het succes van Apple. Techneuten vergeten dit nog wel eens…