Als het lijkt op de Drie Dwaze Dagen maak ik subiet rechtsomkeert denk ik vooraf. In de rij staan om 8 uur ’s morgens wil ik ook niet en ik ga zelfs niet een uurtje eerder naar de winkel, die om 9 in plaats van 10 uur open gaat. En dus grijp ik mis: de collectie van Marni die vanaf 8 maart in Nederland in welgeteld vijf filialen van H&M hangt. Of beter: heeft gehangen. Want op een paar moeilijke en dus onverkoopbare plastieken truien na, is de collectie rond 11 uur nagenoeg uitverkocht.

Het moet gezegd: het is een wondermooie collectie die hoofddesigner van Marni, Consuela Castiglioni herself voor H&M ontwierp. Veel zijde en bijzondere structuren, mooie kleuren en een wat onopvallend silhouet; dat laatste is een kenmerk van de ontwerpen van Marni: geen al te scherpe lijnen. Ik ben zelf niet zo enthousiast over de in-je-pyjama-naar-kantoor-dracht maar voor het overige ben ik fan. Schoenen die ik jaren geleden kocht, gooien nog steeds hoge ogen, en niet alleen bij mij. En daarom ga ik vandaag naar H&M, waar ik eerdere designers die voor H&M een gelegenheidscollectie ontwierpen, beter kon weerstaan. Dat de collectie wereldwijd op 8 maart dus internationale vrouwendag zijn weg naar de schappen vindt, is toeval, laat woordvoerder Elke Kieft weten. “De donderdag is een goeie dag voor een designercollectie, zo weten wij. En de lente is in aantocht.”

Cultmerk

Karl Lagerfeld, Versace, Stella McCartney en Victor & Rolf; het zijn niet de minsten die H&M al eens strikte om een collectie voor hen te ontwerpen. H&M probeert met de keuze van een designer telkens een andere doelgroep te bedienen. “Want iedereen moet wel eens bij H&M kunnen slagen,” zegt woordvoerder Kieft over de bij H&M gehanteerde filosofie. De reden dat Marni graag meewerkte aan het verzoek van H&M, is dat de Italiaanse designer kampt met een wat oubollig imago en dito koperspubliek. Een publiek dat noopt tot het aanboren van nieuwe en jongere kooplustigen. Of ze daar met deze collectie helemaal in slagen is de vraag. Op de Dam in Amsterdam is het publiek gemêleerd, met een bovengemiddeld aantal vrouwen van boven de 40 die je normaliter niet bij H&M aantreft: een beetje grachtengordel meets Watergraafsmeer. Marni is en blijft een cultmerk dat geliefd is onder een wat eigenzinniger soort vrouw, dat ook graag een grote zwarte bril op de neus zet.

Ruilhandel

Ondertussen is het een ware doch uiterst beschaafde ruilhandel in de winkel op de tweede etage. ‘Als jij maat 38 nou te groot vindt, wil je die dan ruilen voor een maat 36?’ – overleggen twee vrouwen naast mij. En de dame die ik zojuist grootmoedig een rokje afstond, biedt mij nu een paar zwarte hoge schoenen aan omdat die vast heel mooi staan bij het knalblauwe kokerrokje dat ik op het oog heb. Het zijden jurkje met ballenpatroon dat ik thuis al uitkoos op de website, is in geen velden of wegen meer te bekennen. “Meteen weg,” zegt een hulpvaardige verkoopster. “Net als de sieraden.” De verkopers mochten nu eens niet als eerste shoppen; ‘normaal’ wordt alle kleding voordat die in de schappen belandt, door hen gescand op in de smaak vallende modelletjes. Maar dat kan een designercollectie van H&M zich niet veroorloven. Van alle artikelen zijn er maar 25 per maat, zegt de verkoopster. Woordvoerder Kieft zegt geen getallen te delen. Noodzakelijk is het wel, om nog enige exclusiviteit te waarborgen voor een publiek dat weliswaar voor een dubbeltje op de eerste rij wil zitten, maar toch niet zo graag een moeder op het schoolplein met dezelfde outfit ziet lopen.

Schoolplein

Het is niet de enige regel die H&M voor zo’n speciale designercollectie uitvaardigt. Je mag het artikel maar één keer in dezelfde maat kopen. Dus als vriendin M. erin slaagt om na een uurtje stug volhouden achter haar laptop, online in te loggen, kan zij maar één keer ‘ons jurkje’ in ‘onze maat’ in het winkelwagentje droppen. En dan is er nog de regel dat ruilen of terugbrengen alleen kan als je dat binnen drie dagen doet, in plaats van de gebruikelijke 30. Goed nieuws dus voor wie een tikkeltje naïef denkt dat na werktijd ook een prima moment is om te shoppen en dus net als ik toch een beetje misgrijpt: dit weekend zijn de artikelen die thuisgekomen toch niet zo mooi blijken, maar onder druk van het grote-graaiengroepsproces zijn afgerekend, alweer in de winkel terug.