Altijd al graag een boek op je naam willen hebben? Via blurb.com kun je al één boek laten drukken voor 35 euro. Interessant als relatiegeschenk, maar ook voor degenen die een markt voor hun ideeën of foto’s zien, want via de online boekhandel van Blurb kun je het boek aanbieden. De marketing doe je zelf. Bijvoorbeeld door met de widget Book Show op je social media een preview van het boek te geven. CEO Eileen Gittins biedt met Blurb, Engels voor flaptekst, een alternatief voor het traditionele uitgeven.

Ze is in Europa vanwege de lancering van een Franstalige Blurb-site en nu ze hier toch is, kan ze meteen aan de Engelse en Nederlandse pers en bloggers vertellen hoe goed het gaat met Blurb. Een aimabele dame, deze Eileen Gittins, die iedere vraag uitvoerig beantwoordt en telkens een interessant verhaal debiteert waaraan niet is te merken dat ze het vast al vaker heeft verteld allemaal. Dat we in een wereldwijde economische crisis zitten, is aan de cijfers van Blurb niet af te lezen. Vorig jaar steeg de omzet naar 45 miljoen dollar. Zo’n 40 procent daarvan wordt buiten de Verenigde Staten verdiend en 4 procent van de revenuen komt uit Nederland. “Juist in tijden als deze hebben mensen behoefte om hun verhaal te vertellen,” zegt Gittins. Nog wat cijfers: vorig jaar rolden 1,2 miljoen boeken van de drukpers, dat is dagelijks meer boeken, dan een gemiddelde uitgever in een jaar publiceert. Ongeveer 10 procent van al die boeken zijn wordy books, leesboeken dus. De overige zijn fotoboeken.
Dat is ook de reden dat een klein land als Nederland een relatief hoge omzet draait. “Jullie Nederlanders houden van architectuur, van design, social media en fotografie.” Gittins vergelijkt Nederland daarom wel met Californië, haar thuisbasis. Haar liefde voor de fotografie stond aan de wieg van Blurb. Als hobbyfotograaf wilde ze in 2003 van haar vele foto’s een boek maken voor familie en vrienden. Het bleek een onbetaalbaar project dat haar bovendien met een garage vol boeken zou opzadelen, want de minimale oplage was 500 stuks. Fotoboeken die je ook toen al kon laten maken van je favoriete vakantiekiekjes voldeden bij lange na niet aan de kwaliteit die zij voor haar fotoboeken wenste.

I kissed a lot of frogs
Het idee voor een printing on demand service voor kwalitatief hoogwaardige, betaalbare boeken in een oplage vanaf één exemplaar, was geboren. Als serial entrepreneur had ze zich al eerder zakelijk bewezen, waardoor twee venture capitalists over de brug kwamen met 2 miljoen dollar. “Dat lijkt veel, maar is het niet. Het was ook niet mijn idee dat aansprak, denk ik, want terwijl iedereen alles online bracht, zei ik dat er brood zat in de omgekeerde weg: van digitaal naar tastbaar product. Zij investeerden geld omdat ze vertrouwen in mij als persoon hadden. Maar: I kissed a lot of frogs.” In 2005 ging ze van start met haar eigen woonkamer als kantoor, naar goed Californisch gebruik. Ze verzamelde een clubje mensen, voornamelijk software ingenieurs, die als belangrijkste eigenschap deelden dat ze niet afkomstig waren uit de uitgeverswereld.
“Met Blurb wilden we geen geld verdienen met uitgeven, wij wilden geld verdienen met drukken. Bij uitgevers gaat heel veel tijd en geld zitten in het deel dat vooraf gaat aan het drukken van een boek en in het traject als het boek er eenmaal ligt. Redacteuren, vormgevers, marketeers, uitgevers, winkels en distributeurs, allemaal willen ze een deel van de koek.” Bij Blurb wordt het boek alleen maar gedrukt en indien gewenst online aangeboden. In een oplage die je zelf kiest. Oók als het er eentje is.

Emotioneel proces
Daarvoor was een geavanceerd en volledig gestandaardiseerd softwaremodel nodig, en partnerschappen met drukkerijen. Het eerste jaar ging op aan het ontwerpen van BookSmart, het softwareprogramma dat op zowel PC als Mac draait en waarmee de boekmaker in spe zelf zijn boek kan samenstellen. BookSmart biedt de semiprofessionele fotograaf, schrijver of kunstenaar genoeg keuzes in formaat, lay-out en papiersoorten. Maar ook weer niet zoveel dat het maken van keuzes een obstakel vormt. De software zit vol smarts: vreemde woorden worden herkend en een verkeerde paginanummering wordt gesignaleerd. Twee begrippen waren vanaf het begin belangrijk voor Gittins: “Kwaliteit en kleurmanagement. Wat wij bieden is de mogelijkheid om een boek te produceren dat in kwaliteit niet onder doet voor een boek in de boekhandel. Dat stelt hoge eisen aan het materiaal en aan de drukkwaliteit.” De relatie met haar drukkers is dan ook buitengewoon belangrijk. Er zijn er nu zeven. Vijf in de VS, een in Canada en voor Europa zetelt de drukkerij in Eindhoven. De naam prijsgeven van haar drukkerijen doet ze niet. “Een boek uitgeven is een emotioneel proces. Mensen zullen rechtstreeks contact zoeken met de drukker om te vragen hoe ver het proces is, of om te controleren of de kleur wel mooi is. Dat kunnen we de drukkerijen niet aan doen.”

Winkels voor een week
Ze strijdt tegen het idee dat in haar ogen nog steeds het imago van Blurb bepaalt: dat Blurb niets anders is dan de gemiddelde Kodak of HEMA waar je foto’s kunt uploaden om die vervolgens in een fotoboek terug te zien.
De nadruk op kwaliteit en kleurmanagement maakt Blurb ook voor commerciële partijen interessant. “Pixar en Disney zijn grote klanten van ons. Zij geven ons een goede naam, net als overigens al die miljoenen andere klanten. Word of mouth is een heel belangrijk mechanisme.”
Daarnaast zoekt ze naar manieren om haar fysieke producten, de boeken dus, te laten zien om zo een nog groter publiek te kunnen overtuigen van de kwaliteit van ‘haar’ boeken. “We gaan experimenteren met winkels voor een week; naast het tonen van al die verschillende boeken, houden we lezingen en presentaties.”

Bestseller
Voor wie nu denkt die langverwachte droom van een eigen bestseller via Blurb te realiseren, biedt Gittins een reality check. “The Butt Book van de Amerikaanse fitnessgoeroe David Kirsch overtrof al mijn verwachtingen door 60.000 exemplaren te verkopen. Hij is hier heel rijk mee geworden. Want een klein boekje als dit leverde hem 6 dollar per verkocht exemplaar op. Via een reguliere uitgever had het hem hooguit een dollar opgeleverd. But don’t quit your day job yet; hij had al een publiek. Zijn fans zaten te wachten op dit boek. Dat maakt een groot verschil. Weet je voor wie het ook interessant is om hun ideeën in boekvorm te gieten? Bloggers met een grote schare lezers.” Mooi, dat biedt perspectief. Maar gaat het fysieke boek het wel redden, met de opkomst van e-books? “We zien juist een toename van wordy books sinds de ontwikkeling van het e-book. Ik zie twee soorten boeken ontstaan. Boeken om te consumeren en boeken om te hebben. Het eerste lees ik op mijn e-bookreader. Met het tweede vul ik mijn bibliotheek; het zijn de boeken die ik krijg als cadeau of die gewoon heel mooi zijn om te hebben.” En nu ze toch aan het voorspellen slaat: tijdschriften zullen verdwijnen uit de schappen. “De vorm waarin we dergelijke informatie en beelden tot ons nemen, zal een digitale vertaling krijgen.” Zelf bewijst ze met Blurb keer op keer op alle ontwikkelingen in te springen; toen bleek dat de iPad geen Flash ondersteunde, wat voor de social media-widget Book Show vereist is, werd onmiddellijk een html-versie voor de iPad geschreven. “Het kostte ons 48 uur. En een heleboel bier en pizza.”